نویسنده: فایزه دانه کار
اشاره: توسعه صادرات در تمام کشورها، به عنوان
 یک استراتژی اقتصادی مطرح است که به تعادل بین سهم نسبی 
آن کشور از جمعیت جهان و سهم نسبی آن از تجارت جهانی می انجامد.
 در کشور ما نیز این استراتژی اقتصادی مورد توجه کارشناسان اقتصادی قرار
 داشته و همواره بر افزایش صادرات عمدتاً صادرات غیرنفتی تاکید شده است. 
اما باید توجه داشت که موفقیت در اجرای راهبرد جهش و توسعه صادراتی
 و دستیابی به اهداف آن مستلزم حرکت های مختلفی است که از آن جمله 
می توان به تسهیل تجاری و بهبود روابط بین الملل اشاره کرد. برنامه ریزی در 
راستای اجرای تاکتیک های فوق، حرکتی است که می تواند دستیابی به
 جهش و توسعه صادرات غیرنفتی را تا حد زیادی تضمین کند. 
در این راستا، تجارت الکترونیکی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهایی است 
که تا حد زیادی شاخص هایی نظیر افزایش کارآیی تجاری، آزادسازی
 و شفاف سازی اطلاعات و توسعه روابط علمی، فرهنگی و تجاری در سطح بین الملل
 را در راستای جهش و توسعه صادراتی برای کشور تامین می کند و مزایای رقابتی وسیعی
 را در اختیار کشورمان قرار می دهد. 
برای آنکه بتوانیم از تجارت الکترونیکی به عنوان یک ابزار موثر در توسعه و جهش
صادرات استفاده کنیم، باید بیشتر با تجارت الکترونیکی آشنا شویم، لذا
 در این نوشتار سعی داریم، تعریفی از تجارت الکترونیکی ارایه دهیم
 و تاثیر آن را در توسعه و جهش صادرات بررسی نمائیم. 
تعریف تجارت الکترونیکی


در بیانی ساده خرید و فروش کالاها، خدمات و اطلاعات از طریق شبکه های رایانه ای نظیر اینترنت
تجارت

نقش تجارت الکترونیکی در توسعه صادرات          

 نویسنده: فایزه دانه کاراشاره: توسعه صادرات در تمام کشورها، به عنوان یک استراتژی اقتصادی مطرح است که به تعادل بین سهم نسبی آن کشور از جمعیت جهان و سهم نسبی آن از تجارت جهانی می انجامد. در کشور ما نیز این استراتژی اقتصادی مورد توجه کارشناسان اقتصادی قرار داشته و همواره بر افزایش صادرات عمدتاً صادرات غیرنفتی تاکید شده است. اما باید توجه داشت که موفقیت در اجرای راهبرد جهش و توسعه صادراتی و دستیابی به اهداف آن مستلزم حرکت های مختلفی است که از آن جمله می توان به تسهیل تجاری و بهبود روابط بین الملل اشاره کرد. برنامه ریزی در راستای اجرای تاکتیک های فوق، حرکتی است که می تواند دستیابی به جهش و توسعه صادرات غیرنفتی را تا حد زیادی تضمین کند. در این راستا، تجارت الکترونیکی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهایی است که تا حد زیادی شاخص هایی نظیر افزایش کارآیی تجاری، آزادسازی و شفاف سازی اطلاعات و توسعه روابط علمی، فرهنگی و تجاری در سطح بین الملل را در راستای جهش و توسعه صادراتی برای کشور تامین می کند و مزایای رقابتی وسیعی را در اختیار کشورمان قرار می دهد. برای آنکه بتوانیم از تجارت الکترونیکی به عنوان یک ابزار موثر در توسعه و جهش صادرات استفاده کنیم، باید بیشتر با تجارت الکترونیکی آشنا شویم، لذا در این نوشتار سعی داریم، تعریفی از تجارت الکترونیکی ارایه دهیم و تاثیر آن را در توسعه و جهش صادرات بررسی نمائیم. تعریف تجارت الکترونیکی

در بیانی ساده خرید و فروش کالاها، خدمات و اطلاعات از طریق شبکه های رایانه ای نظیر اینترنت تجارت الکترونیکی گفته می شود. اما تجارت الکترونیکی تعاریفی دیگر نیز دارد. از دیدگاه ارتباطات، تجارت الکترونیکی تحول اطلاعات، کالاها و خدمات با پرداخت توسط ابزار الکترونیکی است. از دیدگاه فرآیند تجاری، تجارت الکترونیکی، به کارگیری فناوری در جهت مکانیزه کردن مبادلات تجاری و گردش کارهاست.از دیدگاه خدمات، تجارت الکترونیکی، کاهش هزینه ها و به طور همزمان افزایش سرعت و کیفیت تحویل خدمات به شمار می رود.از دیدگاه روابط بهنگام، خرید و فروش بهنگام محصولات و خدمات، تجارت الکترونیکی نامیده می شود. از دیدگاه اطلاعات، تجارت الکترونیکی عبارت است از مبادله دیجیتالی اطلاعات بین چند واحد. این تبادل اطلاعات می تواند بین دو بخش رابطه برقرار کند، در جریان کالاها و خدمات هماهنگی لازم را ایجاد کند یا تقاضاهای الکترونیک را منتقل نماید. این تبادل می تواند در ارتباط بین سازمان ها یا اشخاص نیز باشد.در این میان «زواس» تعریف جامع تری از تجارت الکترونیکی ارایه کرده است: تجارت الکترونیکی عبارت است از تبادل اطلاعات از طریق شبکه الکترونیکی، در هر مرحله از زنجیره عرضه، خواه در درون یک شرکت، بین شرکت ها، بین شرکت و مشتری و یا بین بخش خصوصی و عمومی اقتصاد و خواه توام با پرداخت پول باشد و یا اینکه پرداختی صورت نگیرد. تجارت الکترونیکی و صادراتتجارت الکترونیکی، چالش ها و فرصت های رقابتی زیادی را برای شرکت های تجاری به وجود آورده است و امروزه کمتر شرکت تجاری را می توان یافت که با تجارت الکترونیکی روبه رو نشده باشد. در این میان شرکت هایی نیز هستند که تجارت الکترونیکی را به خدمت گرفته و به توسعه صادرات کمک می کنند. موانع استفاده از تجارت الکترونیکی در صادرات و راه حل آن دو دلیل اصلی باعث می شود تا مدیران شرکت های تجاری و صادراتی از تجارت الکترونیکی در صادرات استفاده نکنند؛1- عدم آشنایی مدیران شرکت با فناوری و منافع حاصل از آن بیشتر مدیران شرکت های تجاری با تجارت الکترونیکی آشنا نبوده و به نقش اینترنت در صادرات واقف نیستند. راه حل این مانع، این است که شرکت های تجاری و صادراتی باید در راستای شناسایی توان بالقوه اینترنت گام برداشته و برای تقویت فعالیت های صادراتی، مشتریان صادراتی جدید خود را از طریق اینترنت پیدا کنند. مدیران این شرکت ها می توانند از اشخاصی که با اینترنت آشنا بوده، کمک گرفته و فعالیت های صادراتی و بازاریابی خود را از طریق اینترنت انجام دهند.2- ملاحظات هزینه و امنیت برخی از مدیران شرکت های تجاری و صادراتی بنا به ملاحظات هزینه و دلایل امنیتی نمی خواهند از تجارت الکترونیکی در توسعه صادرات استفاده کنند. مانع دوم، به دلیل مانع اول که ذکر شد، به وجود می آید؛ یعنی زمانی که مدیران آشنایی کافی با تجارت الکترونیکی (اینترنت)، نداشته باشند، در محاسبات خود درباره تجارت الکترونیکی دچار اشتباه شده و نتیجه خواهند گرفت که استفاده از اینترنت در صادرات هزینه های زیاد به همراه دارد و همچنین شرکت صادراتی نیز امنیت کافی نخواهد داشت. در صورتی که عملاً این چنین نیست.راه حل مانع دوم، این است که مدیران این شرکت های صادراتی، با نحوه کار شرکت های بزرگ صادراتی آشنا شوند و از نزدیک نقش تجارت الکترونیکی را در توسعه صادرات مشاهده کنند تا آنها نیز به قدرت و توان بالقوه تجارت الکترونیکی  در توسعه و ترفیع صادرات وافق شوند. همچنین مدیران می توانند برای آنکه از نتیجه کار آگاه شوند، در حوزه محدودتری استفاده از تجارت الکترونیکی (اینترنت) در توسعه و ترفیع صادرات را ارزیابی کنند.  نقش تجارت الکترونیکی در صادراتتجارت الکترونیکی با 1- افزایش بهره وری، کاهش هزینه تولید و در نتیجه کاهش فشار بر قیمت ها و حفظ تورم در سطح پایین، 2- ورود شرکت های تازه وارد جهت تامین تقاضای فعلی، 3- ایجاد محیطی پویا و خلاق در راستای تاسیس و تشکیل شرکت های جدید، 4- افزایش کسب و کارهای کاملاً جدید، 5- فازی شدن مفهوم «کشور مبداء» برای محصولات و کالاهای صادراتی ، نقش موثری در توسعه صادرات بازی می کند. برای آنکه بهتر به نقش موثر تجارت الکترونیکی در توسعه صادرات واقف شویم، در ادامه به برخی از تاثیراتی که تجارت الکترونیکی بر روی صادرات داشته است، اشاره می کنیم:  1- کاهش هزینه ها و موانع صادرات مهمترین مشکل و مانعی که شرکت های تجاری در امر صادرات با آن مواجه هستند فقدان سرمایه و ظرفیت کافی و پیچیدگی ها و دشواری های مربوط به ارایه خدمات در بازارهای بین المللی است. تجارت الکترونیکی (اینترنت) با در اختیار دادن یک سری روش های اقتصادی و با صرفه جهت جذب مشتریان خارجی و ارایه خدمات به آن ها، توانسته است با کاهش هزینه های مربوط به گستره های جغرافیایی این موانع را تا حد ممکن رفع نماید. 2- ابزار موثر بازاریابی برای صادر کنندگانتجارت الکترونیکی باعث افزایش صادرات از طریق اینترنت شده است و اینترنت به عنوان ابزار موثر بازاریابی مورد استفاده صادرکنندگان قرار گرفته است. اینترنت این امکان را برای صادرکنندگانی که فاقد منابع مالی ضروری و منابع انسانی کافی برای امر تحقیقات بازاریابی رسمی هستند، به وجود آورده تا آنها فرصت هایی جهت پشتیبانی از فعالیت های جمع آوری اطلاعات رقابتی مرتبط با بازار را به منظور برنامه ریزی صادراتی و ایجاد استراتژی های صادرات به دست آورند. باید توجه داشت که امروزه بازاریابی در سازمان ها، از جایگاه ویژه و ممتازی برخوردار است. چرا که بازار تجارت و عرصه صادرات، صحنه جنگ است و داشتن مزیت رقابتی در این صحنه رمز موفقیت و پیروزی سازمان ها خواهد بود. نکته ای که در این میان حائز اهمیت است، این است که امروزه، ظهور فناوری اطلاعات و سرعت رشد آن، مفهوم بازاریابی را تحت تاثیر خود قرار داده است؛ از یک سو فناوری اطلاعات ماهیت بازارها را تغییر داده است که در نتیجه آن بازارهایی تحت عنوان بازارهای اینترنتی و بازارهای مجازی مورد توجه قرار گرفته است که این نوع بازارها ماهیتی کاملاً متفاوت از بازارهای فیزیکی دارند. از سوی دیگر رفتار مشتریان نیز در این بازارها کاملاً متفاوت شده است بنابراین یک سازمان برای آنکه در عرصه تجارت الکترونیکی در بازار تجارت و صادرات بتواند رقابت کند و در صحنه باقی بماند باید بازاریابی الکترونیکی را به خدمت گیرد. بازاریابی الکترونیکی با ایجاد وفاداری، تبلیغات، ارتباطات با مشتری و … توسعه صادرات را باعث شده است. بر خلاف بازاریابی سنتی که تمرکز شرکت ها بر روی فروش می باشد، بازاریابی الکترونیکی بر روی مشتری تمرکز می نماید و به مشتری ارزش می دهد. بازاریابی الکترونیکی باعث می شود تا صدور محصولات و کالاهای صادراتی به صورت بموقع، سریع و قابل اعتماد به دست مشتری برسد. همچنین بازاریابی الکترونیکی این امکان را نیز برای صادرکنندگان فراهم ساخته است تا با انتخاب بازارهای هدف از طریق تهیه نیمرخی از رفتارهای مشتریان در بازارهای الکترونیکی، صادرات خود را بر روی این بازارها متمرکز کنند. 3- در هم شکستن مرزهای جغرافیاییامروزه در تجارت الکترونیکی، تجارت و صادرات در مکان، معنای خود را از دست داده است و تجارت الکترونیکی این امکان را به وجود آورده است که صادرکنندگان، کالاهای خود را به تمام نقاط دنیا صادر کنند. تجارت الکترونیکی با کاهش موانع ورود به بازار و تولید بهنگام، موجب شده است که تعداد زیادی صادرکننده وارد بازار شود. همچنین تجارت الکترونیکی نه تنها باعث شده است تا مصرف کنندگان از افزایش رقابت محصولات و کالاهای صادراتی منتفع شوند، بلکه صادر کنندگان نیز فرصت های بیشتری برای مشارکت در بازار جهانی پیدا کرده اند.  در واقع شرکت های استفاده کننده از اینترنت نه تنها می توانند از آن به عنوان یک ابزار موثر برای برقراری ارتباطات جهانی سود ببرند، بلکه می توانند با هزینه پایین تری با مشتریانی که از نظر جغرافیایی بسیار دور افتاده هستند، وارد معاملات بین المللی شوند و کالاهای خود را با کمترین هزینه به نقاط دور دست صادر کنند. 4- ارایه اطلاعات کافی درباره کالاهای صادراتیشرکت هایی که تجارت الکترونیکی می کنند، این امکان را دارند تا از طریق جستجو در اینترنت، اطلاعات کافی درباره محصولات رقابتی و کالاهای صادراتی خود کسب کنند و محصولات و کالاهای صادراتی خود را به قیمت روز و با هزینه کمتر، صادر کنند. تجارت الکترونیکی، دسترسی مجانی و برابر به اطلاعات را برای شرکت های تجاری و صادراتی فراهم ساخته  و آنها را به دنیای اقتصاد نوین الکترونیکی وارد ساخته است.5- دستیابی به بازارهای جدید صادراتیتجارت الکترونیکی این امکان را برای شرکت های صادراتی به وجود آورده است تا در کنار کار صادراتی که از طریق اینترنت انجام می دهند، با بازارهای جدید صادراتی نیز آشنا شده و محصولات و کالاهای صادراتی خود را به بازارهای جدید صادر نمایند. ایجاد یک وب سایت برای صادرات شرکت های تجاری و صادراتی که تجارت الکترونیکی می کنند، اقدام به ایجاد یک وب سایت می نمایند. این شرکت ها، به دو دلیل عمده این کار را انجام می دهند؛ 1- از طریق وب سایت، یک رسانه ارتباطی بین شرکت و ذینفعان تجاری (مثل مشتریان، تامین کنندگان مواد اولیه و توزیع کنندگان) بوجود می آورند. این وب سایت در بازارهای صادراتی به عنوان یک رسانه ارتباطی باعث می شود که صادر کننده از طریق اقداماتی مثل روابط عمومی و تبلیغات، خود را بیشتر نشان دهد.2- با ایجاد وب سایت، در حقیقت یک زیرساختار الکتریکی برای هدایت مبادلات تجاری و صادرات به وجود می آورند. آنها از طریق وب سایت، خدمات مشتری، پشتیبانی فناوری و حتی فروش بهنگام را به وجود می آورند و صادرات خود را توسعه می بخشند.وب سایت بهترین ابزار برای ترفیع صادراتوب سایت بهترین وسیله برای ترفیع صادرات است. اما ترفیع صادرات به چه معناست؟هدف اصلی ترفیع صادرات مرتبط ساختن کالاهای عرضه شده توسط صادرکننده با نیازهای مشتریان بالقوه در سطح جهان می باشد. به طور سنتی دو نوع ترفیع صادراتی وجود دارد: 1- ترفیع صادراتی حمایت شده از سوی دولت2- ترفیع صادراتی از سوی شرکتترفیع صادراتی حمایت شده از سوی دولت اغلب شامل سیاست های تجاری است که معمولاً خارج از کنترل صادرکننده می باشد. ترفیع صادراتی که از سوی شرکت صورت می گیرد، اغلب شامل تبلیغات بین المللی، ترفیع فروش، روابط عمومی، فروش شخصی و مواردی از این قبیل می باشد. ترفیع صادراتی انجام شده از سوی شرکت منجر به تقویت فعالیت های صادراتی شرکت می شود، و وب سایت بهترین ابزار  برای این منظور است. چرا که صادرکنندگان از طریق وب سایت خود می توانند مستقیماً با مشتریان و شرکای تجاری خود رابطه برقرار نمایند و با ترفیع مستقیم صادراتی ، محصولات و کالاهای صادراتی خود را در مقابل مشتریان جهانی به نمایش گذارند. ویژگی های جذاب و امید بخش وب سایت، مثل تعامل، ظرفیت بالای ذخیره اطلاعات و توانایی دیجیتالی شدن، این امکان را برای صادرکنندگان به جود می آورد تا بتوانند ذهنیت مشتریان را نسبت به مارک محصولات خود و نسبت به خود شرکت به نحو مطلوبی تغییر دهند و روابط خود را با مشتریان خارجی تقویت کرده و چشم اندازهای جدیدی را برای خود ایجاد نمایند. همچنین وب سایت می تواند به عنوان یک کانال بازاریابی مستقیم مورد استفاده قرار گیرد و صادرکنندگان از طریق آن، فروش های خود را انجام داده، سفارشات بهنگام بگیرند و در مبادلات بهنگام با مشتریان از طریق پردازش ایمن پرداخت بهنگام وارد شوند.     REFCO نقش استفاده از تجارت الکترونیک در توسعه فروش و بازاریابی شرکتها از تجارت الکترونیکی تعاریف زیادی صورت گرفته است . برخی تجارت الکتروینک را انجام فعالیتهای بازرگانی و تجارت بوسیله الکترونیکی و همچنین بصورت مبادله اطلاعات و دسترسی به اطلاعات از طریق اینترنت می دانند و برخی تجارت الکترونیکی را مجموعه ای از علوم مختلف در زمینه تجارت ، حقوق و الکترونیک را با هم بکار می گیرد تا بتوان روند تجارت بین کشورها را تسهیل کند را تعریف می کنند. ولی شاید ساده ترین تعریف تجارت الکترونیک عبارت است از " تجارت الکترونیکی ، مبادله اطلاعات تجاری بدون استفاده از کاغذ است که در آن از نوع آوریهایی مانند مبادله الکترونیکی داده ها ، پست الکترونیکی ، و…. استفاده می گردد. شکی نیست که امروزه رقابت شرکتها و بنگاهها برای دسترسی به بازارهای یکدیگر بسیار افزایش یافته است. در گذشته ، عوامل رقابت میان این بنگاهها در دو عامل کیفیت و قیمت خلاصه می شد که بر این اساس هر بنگاهی که کالا را با قیمت و کیفیت بهتر ارائه می نمود می توانست سهم بیشتری از بازار را در دست گیرد. از طرفی با پیشرفت فن آوری اطلاعات و شکسته شدن انحصارات مربوط به اطلاعات تجاری و شفافیت آنها ، رقابت میان این بنگاهها بشدت افزایش یافته است که قسمتی از این افزایش مدیون توسعه تجارت الکترونیک ( E-Commerce) بوده است. بنابراین برای حضور در بازار ، علاوه بر قیمت و کیفیت امروزه استفاده از تجارت الکترونیکی بعنوان یک مزیت رقابتی مطرح می گردد . استفاده از تجارت الکترونیک در کشورهای توسعه یافته از سال 1990 با رشد و توسعه زیادی همراه بوده است . تجارت الکترونیک و یا به عبارت دیگر تجارت بدون کاغذ روشی است که با حذف هزینه های مبادله اسناد ،کارآئی و بهره وری تجارت را افزایش داده و حضورشرکتها را در بازارهای دور دست امکان پذیر می سازد. یکی از ابزارهای مهم تجارت الکترونیک ، استفاده از اینترنت در فعالیتهای بازاریابی و فروش است . به عبارت دیگر یکی از ساده ترین و کار آمد ترین نقش تجارت الکترونیک در زندگی روزمره کاربران اینترنتی، خرید و فروش اجناس و تبادل وجوه مربوطه از طریق کارت های اعتباری می باشد. هدف از تجارت الکترونیک که در واقع ترکیبی از تکنیک ها و شگردهای بازرگانی است. تجارت الکترونیک به تمام فروشندگان این فرصت را مى دهد که در بازارهای داخلی و خارجی و با عرضه کالاهاى خود به خریداران با کمترین هزینه رقابت ‏کنند. اینترنت به سرعت در حال رشد است. اینترنت یک بـازار کامل را ایجاد کرده است ، چون اطلاعات بـه طور جامع در دسترس است و خریداران می توانند خدمات فروشندگان و خدمات آنان را با هم مقایسـه کنند. اینترنت ، بازاریابــی رابطه مند را می طلبد و خدمات و ارتباط بلندمدت با مشتریان فراهم می سازد. از اینرو چهار عامل مهم در کسب موفقیت بازاریابی الکترونیک عبارتند از : سود رسانی به مشتری . توانایی در ارائه خدمات و اطلاعات مورد نیاز مشتری بصورت Online . و توانایی کنترل و هدایت وب سایت .ایجاد یکپارچگی میان فعالیت های بازاریابی الکترونیک با سایر فعالیت ها. برای جذب مشتری باید فعالیت های online شرکت برای او سود آور باشد. همچنین باید خدمات متنوعی به او ارائه گردد. خدمات و تسهیلاتی که باعث ایجاد انگیزه لازم در مشتری جهت خرید (حال و آینده ) گردد. امروزه تجارت الکترونیک تنها به فرایند خرید و فروش محصولات محدود نمی شود، بلکه ارایه خدمات به مشتریان از جمله فعالیتهای عمده در این حوزه است. به طور کلی، مدیریت روابط مشتریان رویکردی است که مشتریان را در هسته مرکزی کسب وکار قرار می دهد و موقعیت شرکت را وابسته به مدیریت موثر ارتباط با آنان می داند. گاهی این رویکرد با مفهوم بازاریابی رابطه مند همپوشی دارد. اما همه آنچه که در بازاریابی رابطه مند مطرح می شود مدیریت روابط مشتریان نیست. بازاریابی رابطه مند مفهومی گسترده تر است که ارتباط یک به یک فروشنده را با مشتری دربر می گیرد. به این ترتیب هر فروشنده باید قادر باشد که رفتار خود را بر مبنای رفتار هر مشتری تغییر دهد. اما در مدیریت روابط مشتریان، این ایده مطرح است که مشتریان خواسته های متفاوتی دارند و باید با گروههای مختلف، برخورد متفاوتی داشت. بنابراین، مدیریت روابط مشتریان بیش از فروش و بازاریابی مطرح است. چون شرکت باید قادر باشد محصول خود را متناسب با نیازهای فردی مشتریان تولید کند. شرکتهای موفق در توسعه محصولات خود، مشتریان را شرکت می دهند. مشتری مداربودن معمولاً به این معناست که به نیازهای مشتریان نوعی در بازار - متوسط مشتریان - توجه شود. اما برای بازاریابی یک به یک و رابطه مند شرکت باید به طور مداوم با تک تک مشتریان تعامل داشته باشد. اما برای بازاریابی یک به یک و رابطه مند، شرکت باید به طور مداوم با تک تک مشتریان تعامل داشته باشد. یکی از مهم ترین مزایای مدیریت روابط مشتریان آن است که وفاداری مشتریان و در نتیجه قابلیت سوددهی شرکت را افزایش می دهد. نکته مهمی که باید به آن توجه داشت این است که موضوع تجارت الکترونیک, موضوع فناوری و دانش فنی نیست.در بحث تجارت الکترونیک بیشتر هدف شناخت الگوهای جدید تجارت و ارتباطات موجود در محیط الکترونیکی است.همچنین باید توجه داشت که تجارت الکترونیک مجموعه ای است از فناوری های مخابراتی , پردازش و ذخیره داده ها در ارتباط با بازارها , سازمان ها , مشتریان , واسطه ها و سیستم های پرداخت الکترونیکی است تبیین نقش تجارت الکترونیک در بازاریابی الکترونیکی تغییر رویکرد از فناوری مولد به فناوری «اطلاعات‌» آغازگر مرحله نوینی از حیات اجتماعی بشر شده است‌. به نحوی که کاربرد فراگیر فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی I.C.T موجبات تحقق شکل جدیدی از جوامع موسوم به «جامعه اطلاعاتی‌ » را مهیا ساخته است‌. جامعه‌ای که در آن انسان دارای ارزش پایه بوده و به همین دلیل‌، این سرمایه است که در خدمت نیروی انسانی قرار می‌گیرد و نه بالعکس‌. توسعه معرفتی ـ انسانی و رشد توانمندی‌های فردی‌، موتور محرکه این جوامع اطلاعاتی می‌باشد. در عصر حاضر، تمام جهان رو به سوی خلق یک «جامعه جهانی اطلاعاتی‌ » می‌رود و در این مسیر، هر کشور باید جزئی از پیکرة این جامعه اطلاعاتی در حال ظهور باشد. برای مشارکت مؤثر و کارآمد در جامعه جهانی اطلاعاتی‌، لازم است که هر کشور خود بدل به یک «جامعه اطلاعاتی‌» شود، وگرنه شکل جدیدی ازمحرومیت و استعمار، چهره زشت خود را خواهد نمایاند. این روزها انجام معاملات تجاری بین عرضه‌کننده و مشتری در هر زمان و مکانی امکان‌پذیر است‌. پیشرفت در الکترونیک به مکتب مساوات بازار منجر شده است‌. پیدایش ماشین‌های هوشمند نظیر اتومبیل‌، دوربین عکاسی و فیلم‌برداری‌، مکروویوها، ماشین‌های شوینده و غیره‌، نتیجه نهائی اختراع چرخ بوده است‌. پس از آن کامپیوترهای دیجیتالی از جمله مهمترین اختراعات به شمار می‌آیند. از دیگر اختراعات که تأثیر بسزائی بر زندگی انسانها داشته‌، ابداع روش فازی (Fuzzy) در محاسبات می‌باشد. موج بعدی که احتمال می‌رود جهان را تحت تأثیر خود قرار دهد، موج فن‌آوری زیستی یا بیوتکنولوژی می‌باشد. پس جهان ما بطور دائم تحت تأثیر تغییرات فناوریهای مختلف بوده و هزاره سوم میلادی با فناوری ارتباطات و اطلاعات آغاز گردیده است‌. لذا پیش بینی می‌شود که در آینده‌ای نه چندان دور بخش عظیمی از نیازهای انسانهای کـره خاکی از طریق بازاریابی الکترونیکی و فناوری ارتباطات و اطلاعات یعنی شبکه های ماهواره‌ای و اینترنت برطرف گردد. ▪ تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات (I.C.T) تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات یکی از فاکتورهای مهم پیشرفت در قرن بیست و یکم می‌باشد.ICT موجب ایجاد دگرگونی و تحول در روش‌های زندگی‌، آموزش‌، کار و تفریح گردیده و همچنان خواهد شد. پیشرفت‌های مربوط به محاسبات کامپیوتری و تکنولوژی ارتباطات‌، زیرساخت‌های جدیدی برای تجارت‌، پژوهش‌های علمی و فعالیت‌های اجتماعی ایجاد می‌کند. این زیرساخت‌های توسعه داده شده‌، ابزارهای جدیدی را برای ارتباط با سراسر دنیا و کسب علم و دریافت اطلاعات ارائه می‌دهد. عده‌ای تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات را تنها مربوط به سخت‌افزار و نرم‌افزار کامپیوتر برای پردازش‌، ذخیره‌سازی و انتقال اطلاعات می‌دانند. در حالی که تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات‌، علم و مهارت های همه جانبه محاسباتی‌، ذخیره‌سازی اطلاعات و ارتباطات است‌. تکنولوژی اطلاعات به ایجاد، جمع‌آوری‌، پردازش‌، ذخیره سازی و تحویل اطلاعات، فرآیندها و تدابیری که تمامی این موارد را امکان پذیر می‌سازد اشاره می‌کند. I.C.T اصطلاحی است که همه فرم‌های مختلف مربوط به ایجاد، ذخیره‌، تبادل و استفاده از اطلاعات در فرمهای گوناگون نظیر اطلاعات تجاری‌، مکالمه‌، تصاویر ثابت‌، سینما، نمایش‌های چندرسانه‌ای و فرم‌های دیگر را شامل می‌شود. این تکنولوژی اغلب «انقلاب اطلاعات‌» نامیده می‌شود2002 .( Raisinghani, ▪ تجارت الکترونیک(E.C) :پیشرفت‌های عمیق در ارتباطات راه دور و فناوری اطلاعاتی‌، موانع و مشکلات زمانی و مکانی مربوط به امور تجاری را کاهش داده است‌. عمر پیشرفت اطلاعات بیشتر با ابداع اینترنت تسریع پیدا کرده و در حال تغییر دنیای فعلی به یک دهکده جهانی است. رشد بالای دسترسی عمومی مردم به اینترنت‌، باعث شده است که امکان تجارت و کسب و کار از طریق اینترنت‌، یا به عبارت بهتر، تجارت الکترونیکی و کسب و کار الکترونیکی از جایگاه ویژه‌ای در کشورهای پیشرفته برخوردار شود. تعاریف بسیار زیادی از تجارت الکترونیکی ارائه شده است‌. در ساده‌ترین شکل می‌توان آن را به صورت «انجام مبادلات تجاری در قالب الکترونیکی‌» تعریف نمود. تجارت الکترونیکی وسیله‌ای است‌، برای اینکه مبادله اطلاعات‌، کالا و خدمات بین بنگاهها و مشتریان آنها به صورت الکترونیکی انجام شود. این تجارت بدون استفاده از اسناد کاغذی انجام شده و تکنولوژی کامپیوتر، مخابرات و اینترنت برای مبادله کالاها، تبلیغ محصولات و ارائه خدمات به بازارهای جهانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.تجارت الکترونیکی را می‌توان انجام هرگونه امور تجاری و بازرگانی به صورت آنلاین و از طریق شبکه جهانی اینترنت بیان کرد. این امور می‌تواند شامل عمده‌فروشی‌، خرده‌فروشی در کالاهای فیزیکی و غیرفیزیکی‌، ارائه سرویس‌های مختلف به مشتریان و دیگر موارد تجاری باشد. از مجموع تعاریف ارائه شده فوق می‌توان نتیجه گرفت‌، که زمینه‌های کاربرد تجارت الکترونیکی بسیار گسترده‌تر از مبادلات کالا و خدمات و وجوه است و در تعریف آن و تعیین سیاستهای موردنظر باید علاوه بر کاربردهای بالفعل‌، به کاربردهای بالقوه آن نیز توجه داشت‌. ویژگیهای تجارت الکترونیکی عبارتنداز: جهانی نمودن تجارت‌، برداشتن محدودیت‌های زمانی و مکانی‌، کاهش قیمت منابع جهت خرید، افزایش درصد فروش‌، دسترسی آسان به اطلاعات لازم‌، کاهش چشمگیر هزینه‌های معاملاتی‌، کاهش هزینه‌های زمانی معاملاتی و بسیاری دیگر از مزایای تجارت الکترونیکی. ▪ تجارت الکترونیک و کسب و کار الکترونیک‌ کسب و کار الکترونیک و تجارت الکترونیک دو واژه متفاوت می‌باشند، که البته در واقع تجارت الکترونیکی زیرمجموعه کسب و کار الکترونیکی می‌باشد. به طوری که کسب و کار الکترونیکی شامل‌: تجارت الکترونیکی + هوشمندی شرکتها + مدیریت روابط مشتری + مدیریت زنجیره توزیع + برنامه‌ریزی منابع شرکت ، را شامل می‌شود. ▪ انواع تجارت الکترونیکی‌ الف‌) شرکت با شرکت این نوع تجارت الکترونیکی شامل فروش عمده به صورت آنلاین می‌شود، که در آن یک طرف‌، کالا و خدمات خود را بر روی شبکه به طرف دیگر می‌فروشد.یعنی هنگامی که بخواهیم تجارت الکترونیکی را در خرید و فروشهای عمده مانند درخواست سفارش یک شرکت از تولید کنندگان‌، دریافت پیش فاکتور و فاکتور خرید و نیز پرداخت صورت هزینه به آنها به کاربریم‌، از (B2B) استفاده می‌کنیم همچنین اگر تولید کننده یک ماده اولیه بخواهد تولیدات خود را به یک کارخانه‌دار بفروشد، هر دو طرف باید (B2B) بکار برند. ب‌) شرکت با مصرف کننده در (B2C) بنگاه اقتصادی‌، یک فروشگاه الکترونیک ایجاد می‌کند، که اطلاعات کالا وخدمات را به بازار جهانی ارائه می‌دهد.هنگامی که در انجام معاملات به کمک تجارت الکتروینکی‌، یک سوی معامله تولید کننده و سوی دیگر خریدار باشد، با (B2C) سروکار داریم‌. هم اکنون تجارت بین فروشنده و خریدار از طریق اینترنت (B2C) متداولترین گونه تجارت الکترونیکی به شمار می‌رود. (B2C) با ایجاد سایتهای مانند AMAZON آغاز شد و اکنون با گسترش WEB به سرعت پیشرفت می‌کند. ج‌) شرکت با دولت مربوط به آن دسته از بنگاههای اقتصادی می‌شود، که فروشگاههای الکترونیک ایجاد کرده و اطلاعات‌، کالاها و خدمات را به دولت عرضه می‌کنند. د) مصرف کننده با مصرف کننده انجام مزایده و مناقصه کالاها به کمک اینترنت را گویند که نمونه مصرف آن (E-bay) است‌. و) دولت با دولت برای انجام معاملات و قراردادها میان دو کشور از این سرویس استفاده می‌گردد. برای نمونه چنانچه دو کشور یا دو مؤسسه دولتی بخواهند در زمینه صادرات و واردات قراردادهایی ببندند، باید از سرویس‌های (G2G) استفاده کنند . ▪ کسب و کار الکترونیکی ( E.B.) اینترنت می‌تواند ابزار مؤثری در بازاریابی برای صادرات باشد. استفاده مؤثر از اینترنت راهی کم هزینه جهت ورود به بازارهای جهانی برای شرکتهایی است که قصد دارند وارد حیطه صادرات شوند. اینترنت در بازاریابی صادراتی به عنوان یک رسانه ارتباطی باعث می‌شود که صادر کننده از طریق اقداماتی مثل روابط عمومی و تبلیغات موقعیت بازار خود را بیشتر تقویت کنند. ▪ گرایش‌های فعالیت های تجاری فعالیتهای اقتصادی‌، دارای گرایش‌های زیر می‌باشند: ( 1 دانستن اطلاعات دقیق و درست در هر جایی و در زمان نیاز، عامل اساسی در کسب و کار الکترونیکی است و نبود آن موجب افزایش قیمت‌، کاهش دقت‌، صرف وقت زیاد و کاهش انعطاف پذیری می‌شود. شرکتها باید هماهنگی مناسبی بین فعالیت‌های مختلف خود مثل تولید، خدمات و برخورد با مشتری به وجود آورند که لازمه آن یک ERP منسجم است‌. ( 2کاربرد نرم‌افزار CRM برای بهینه سازی راندمان در فعالیت‌های سرویس‌دهی‌، برخورد با مشتری‌، بازاریابی و خدمات بعد از فروش می‌باشد. CRM، فرآیندها، مردم و فناوری را با هم جمع می‌کند تا روابط با مشتری اعم از مشتریان الکترونیکی‌، اعضأ مشتریان داخلی و تأمین کنندگان را حداکثر نماید. فعالیتهای CRM شامل مدیریت بر فروش‌، تهیه پیشنهاد، نحوه دریافت سفارش‌، پیش بینی فروش‌، تحلیل سیکل فروش‌، مدیریت زمان و خدمات پس از فروش به مشتری و بسیاری دیگر می‌شود. ( 3 امروزه سهم عمده تجارت الکترونیکی را B2B تشکیل می‌دهد. بررسی‌ها نشان داده است که هزینه‌های متوسط به ازاء معاملاتی که از طریق کاغذ صورت می‌گیرد، 1160 دلار است و حال آن که این هزینه‌ها در سفارشات اینترنتی کمتر از ۵ دلار می‌باشد (صنایعی، 1381 ▪ منافع حاصل از تجارت الکترونیکی‌ : منافع مرتبط بر مجهز نمودن شرکت به ابزارهای جدید و یا ایجاد یک شرکت جدید شگفت‌انگیز می‌باشد، این منافع شامل موارد زیر می‌باشند: ـ دستیابی به یک بازار سریعاً رشد یابنده که جمعیتی بیش از 100 میلیون نفر را دربر دارد؛ ـ وضعیت کنونی تکنولوژی که شما را قادر می‌سازد به شیوه‌های جدید پیغامهای خود را مبادله نمایید یا به تصورات خود تحقق بخشید؛ ـ برقراری ارتباطات آنی با هر نقطه از جهان بدون تقبل هزینه تماس راه دور؛ ـ امکان بالقوه و عظیم ارتباط با کاربران در خانه‌هایشان و انجام معاملات دوجانبه بدون پرداخت هیچ نوع هزینه‌ای‌ ▪ بازاریابی الکترونیکی(E.M) از زمانی که اصول و مفاهیم بازرگانی به صورت علمی و مدون درآمده است‌، از «بازاریابی‌» نیز تعاریف مختلفی ارائه شده است‌، که هر کدام فقط جنبه‌های خاصی از آن را مورد تأکید قرار داده است‌. اما تعریف جامع‌تری را در این زمینه می‌توان به صورت زیر ارائه داد: بازاریابی عبارتست از مجموعه فعالیت‌های هدایت شده انسانی در جهت ارضای نیازها و خواسته‌های افراد جامعه از طریق فرایند مبادلات‌. ▪ فاکتورهای موفقیت در بازاریابی الکترونیکی‌ چهار عامل برای موفقیت در بازاریابی الکترونیکی وجود دارد. این فاکتورها روی دیدگاه شرکت و مشتری تأثیر داشته و همه آنها برای تضمین موفقیت نیاز به مواجه شدن با یکدیگر را دارند. الف) سود برای مشتری؛‌ ب) توانایی برقراری ارتیاط آنلاین برای جلب رضایت مشتری؛‌ ج) اداره وب سایتها (web pages)؛ د) ادغام فرآیندهای تجاری فعلی. فعالیت های آنلاین در شرکت باید به سود شفاف برای مشتری منجر شود. در آنجا باید خدماتی به مشتری ارائه شود که در نهایت منجر به خرید شده‌، و در آینده تداوم یابد. مشتری باید راضی بوده و این رضایت مندی ادامه یابد. وب سایتها باید روی علاقه‌های شخصی مشتری تأثیر بگذارد. این کنش و واکنش به مشتری اجازه می‌دهد تا با سایر مردم مرتبط شده و این توانایی را به آنها می‌دهد، تا بتواند اطلاعات را با هم مبادله کنند. کنش و واکنش و تبادل اطلاعات‌، چهره واقعی کالا و خدمت مورد نیاز را برای آنان مشخص می‌نماید و موجب رضایت آنها می‌شود. ادغام به معنی ترکیب سیستم بازاریابی الکترونیکی و سنتی جهت بهره‌برداری از هم‌افزایی و اجتناب از بی‌عدالتی و جلوگیری از نارضایتی مشتریان است‌. ▪ بحث و نتیجه‏گیری رشد سریع تجارت جهانی سبب شده است، که فرآیند سنتی در تجارت (مذاکره خصوصی، عقد قرارداد، اجرای قرارداد و تبادل پول) کارائی خود را به تدریج از دست بدهد و با استفاده از علوم و فناوری‌های جدید (تجارت و کسب و کار الکترونیکی) سرعت کار (معاملات) افزایش پیدا کند. امروزه در هر نقطه از جهان، تجار از طریق یک دستگاه رایانه و تلفن می‌توانند به سهولت کالاهای مورد نیازشان را با مناسب‏ترین قیمت و کیفیت در اسرع وقت خریداری نمایند. در همین حال تمام مراحل اجرایی تجارت از سفارش کالا تا مبادله پول و ترخیص کالا و… در حداقل زمان و هزینه ممکن میسر گردیده است، و از هدر رفتن منابع (صرف هزینه‌های سنگین بازارایابی و تبلیغات، عقد قرارداد به شیوه سنتی) جلوگیری خواهد شد. در کشورهای پیشرفته و تازه صنعتی شده جهان، استفاده از تجارت و کسب و کار الکترونیکی به لحاظ مزایای آن روز به روز گسترش می‌یابد و به تدریج شیوه‌های سنتی تجارت از بین خواهد رفت. اما در کشورهای در حال توسعه که همچنان با سهم نازلی در تجارت جهانی روبرو هستند، روز به روز بر مشکلات اقتصادی آنها می‏افزاید، همچنن شیوه سنتی تجارت رواج دارد. چنانچه این کشورها بخواهند در قرن آینده سهم عادلانه‏ای در تجارت بین الملل کسب نمایند، چاره‏ای ندارند جز اینکه به ابزار نوین تجارت یعنی تجارت الکترونیکی مجهز شوند. برای کشور ما که خواستار سهم مناسب در تجارت جهانی می‌باشد و سیاست جهش صادرات را پیشه کرده است، مجهز شدن به ابزار تجارت الکترونیکی در آینده نزدیک، ضرورتی غیرقابل انکار است. لازمه گسترش تجارت الکترونیکی در ایران، ابتدا گسترش فرهنگ استفاده از ابزار نوین تجارت به جای استفاده از روش‌های سنتی، تأمین تمامی تسهیلات موردنیاز، هماهنگی و پیوستگی دستگاههای ذیربط (نظام بانکی، سیستم قضائی، بیمه، گمرکات، قوانین مناسب اجرائی) برای عملی ساختن تجارت الکترونیکی و آموزش نیروی انسانی (تجار و بازرگانان و بازاریابان) برای استفاده از شیوه نوین تجارت می‌باشد.منبع : آفتاب چکیده عنوان مقاله :‌نقش تجارت الکترونیک در بازاریابی فرش نویسنده :‌نبی امیدیواژگان کلیدی : اینترنت ، فرش ، تحارت الکترونیک ، بازاریابی مقدمه : امروزه اینترنت با سرعتی خیره کننده درهمه ابعاد اجتماعی ، سیاسی ، فرهنگی، اقتصادی و تجاری، علمی و پژوهشی ، ارتباطی و اطلاع رسانی و ... دخول پیداکرده و به جلو حرکت می کند. هنوز نقاطی از جهان با مفهوم اطلاع رسانی اینترنت آشنایی پیدا نکرده  که ابزارهای تعاملی نظیر پست الکترونیک[1] بوجود آمد و هنوز ساختارهای این فناوری فراگیر نشده بود که ارتباط مستقیم تصویری و گفتگوهای اینترنتی[2] شکل گرفت . درکنار این فناوری ها خدماتی چون امکان یادداشت نویسی روزانه[3] و موتورهای جستجوگر پا به عرصه گذاشتند.نسخه های نرم افزاری به سرعت منسوخ و نسخه به روز تر[4] آنها برنامه نویسی و ازطریق اینترنت برای دریافت[5]  دراختیار علاقمندان قرارمی گیرد.اینترنت یک شبکه فراگیراست  که امکان ارتباط جهانی آنی ،  به صورت نامتمرکز را فراهم می سازد.  اینترنت در اصل هدفش تسهیل امر تحقیق و مبادلات علمی بود، اما هم اکنون برای مقاصد بی شماری مورد استفاده قرار می گیرد و هر لحظه برمیزان کاربرانش اضافه می شود .سرعت آنقدر زیاد است که سطح بالایی از انطباق پذیری لازم است.باتوجه به نقش مهم فضای اینترنت و لزوم بهره گیری اصولی و هدفمنداز این پدیده در این نوشتار تلاش کرده ایم ، به بررسی نقش تجارت الکترونیک در بازاریابی فرش بپردازیم . اینترنت پایه و اساس تجارت الکترونیک را تشکیل می دهد . نقش تجارت الکترونیک در بازاریابی : تجارت الکترونیکی لازمه ورود به بازارهای جهانی است و استفاده از فناوری های نوین نیازمند داشتن زیرساخت ها،و پیش شرط های در داخل کشور خواهد بود. از مزایای مهم و اصولی اینترنت در بازار یابی می توان به داشتن امکان گفتگوی دائمی با مشتری ،سفارش سازی انبوه و ایجاد صمیمیت اشاره کرد.اینترنت امکان جمع آوری و تحلیل میزان زیادی ازاطلاعات و عادات مشتریان را فراهم می سازد.اینترنت ابزاری قدرتمند برای ایجاد ارتباط های طولانی و تجاری بوده که به مشتریان این اجازه را می دهد که خدمات خودشان را هروقت که بخواهند انجام دهند.اگر چه اینترنت مزایایی متعددی دارد اما قبل از ورود به بازارهای جهانی از طریق اینترنت لازم است در مواردی نظیر قیمت بین المللی ،نحوه رقابت و ابزار پرداخت تصمیم گیری شود.اینترنت سه ویژگی آسایش ،آرامش و ثبات را برای مشتری موجب می شود که باعث فعال شدن بیشتر او در فضای مجازی خواهد شد.حوزه های که تجارت الکترونیک می تواند به بازاریابی فرش کمک کند: 1- دسترسی به مصرف کنندگان در سطحی وسیع 2- همه مکانی و همه زمانی شدن مشاهده و سفارش محصول 3- امکان سفارش سازی محصولات بر اساس تمایلات خاص خریداران4- امکان گفتگوی دائمی و ایجاد رابطه بلند مدت 5- سیستم کارآمد گزارش گیری و نظر سنجی 6- امکان ایجاد پایگاه داده های اطلاعاتی 7- کاهش هزینه های بازاریابی 8- عدم نیاز به کانال های توزیع عمده و خرده فروشی 9- امکان انعطاف پذیری در سطح بالا   منابع : - کاتلر، فیلیپ ، Kotler، Filip ( 1931 ) مدیریت بازاریابی (ترجمه بهمن فروزنده ) ، نشر آموخته- هاوکینز، دل Dell، Howkins ( 2004) بررسی رفتار مصرف کننده ( ترجمه دکتر احمد روستا و عطیه بطحایی) ، نشر سارگل -اسفیدانی ، محمد رحیم (1385) استراتژی های بازاریابی در بازارهای اینترنتی ، نشر موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی

بازرگانی 


تاريخ : ۱۳٩۱/۱۱/۸ | ٧:٤۱ ‎ب.ظ | نویسنده : هادی | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.