و حال  از اختلاف نظر ها گذشته و نظری مختصربر اولین بانک های مرکزی در جهان می اندازیم، در اروپا تا قرن هفده هم میلادی جز طلا و نقره بسیاری از پولها بی ارزش بودند، تا اینکه تعدادی از تاجران و ثروتمندان اروپائی با تأسیس اولین بانک مرکزی بنام رکس بانک (riks bank) در سال 1668 میلادی در سویدن کوششیدند تا به این وضع خاتمه دهند.


بعداً  شخصی بنام ویلیم پتر سون در سال 1694  با پیشنهاد دولت انگلستان  جهت حمایت مالی  دولت انگلستان در جنگ، یک بانک مرکزی را در شهر لندن تأسیس کرد.

با وجودی که بانک های مرکزی قبل از قرون 19 و 20 موجود بودند ولی سیستم استندرد طلا  در قرون 19 و 20 ام روی کار آمد  و اما زمانیکه سیستم  استندرد طلا شکست خورد تعدادی از متحدین انگلیس از آن جدا شدند و از آنجائیکه هر کدام یک اقتصاد مستقل بودند  بناً هر کدام شان بانک مرکزی برای پیشبرد و رهبری امور بانکداری و پولی خویش قرار ذیل تأسیس نمودند:

1-      استرالیا  (1920)

2-      کلمبیا    (1923)

3-      چیلی    (1925)

و اما در این بین برازیل تنها کشوری بود که بعد از 20  سال در (1945) موفق به تأسیس بانک مرکزی  گردید.

 این روند انکشاف نمود  و در مدت کمی اکثریت کشور ها دست به تأسیس بانک مرکزی زدند و از این جمله  افغانستان در سال  1312  بانک مرکزی را در چوکات دولت افغانستان تأسیس نمود.

2- تأسیس د افغانستان بانک

 

در کشور عزیز ما  افغانستان  تا قبل از سالهای 1312 هیچ اثری از موسسات بانکی وجود نداشت و و تمام فعالیت ها و معاملات کریدتی  توسط صرافان خارجی که عمدتاً هندی بودند  اجراء میگردید، این صرافان بیشتر در بازار های کابل  و قندهار فعالیت داشتند اسعار مورد ضرورت دولت نیز از همین صرافان خریداری میگردید، این روند ادامه داشت تا اینکه در سال 1311 با ابتکار یکی از تاجران  ملی و شخصیت های برجسته   کشور  محترم عبدالمجید "زابلی"  یک شرکت سهامی  بنام شرکت سهامی  هاشمی را تأسیس کرد که بعداً در ماه ثور سال (1312هـ ش) این شرکت سهامی بنام بانک ملی افغان مسمی و بحیث  اولین بانک در افغانستان عرض وجود کرد.  در ابتدا این بانک به عنوان یگانه بانک در کشور وظایف  بانک مرکزی و تجاری هر دو را  پیش میبرد و به گذشت زمان هر روز وظایف و فعالیت های این بانک گسترش می یافت و در سلسله همین انکشافات دومین بانک در افغانستان به عنوان بانک مرکزی افغانستان (د افغانستان  بانک) قرار تصویب 152  مورخ  3/2/1318  مجلس عالی وزرا، تصویب شماره 11  مورخ 9/6/1318  شورای عالی، تصویب  مورخ 12/6/1318  مجلس عیان و منظوری 1317/5280  تاریخ 17/11/1318 به سرمایه ابتدائی 120 ملیون افغانی در پایتخت کشور (شهر کابل)  افتتاح شد که بعداً در سال 1354 سرمایه د افغانستان بانک  به یک ملیارد  افغانی ارتقاء کرد  که این رقم  در مادۀ هشتم (8) قانون (1373) پول و بانکداری  10 ملیارد افغانی نشان داده شده است. فراموش نباید کرد که نظام بانکداری در افغانستان با تأسیس بانک ملی توسط محترم "رابلی"پا به عرصۀ وجود گذاشت چنانچه قبل از تأسیس د افغانستان بانک، بانک ملی  امور بانکداری دولتی را نیز  پیش  میبرد  که بعد از  تأسیس د افغانستان بانک  وظایف  بانکداری دولتی  به د افغانستان بانک واگذار گردید. چاپ و نشر پول  از بانک ملی به د افغانستان بانک  سپرده شد که د افغانستان بانک  توانست تحولات  و انکشافات بزرگی را در رابطه  به چاپ  و نشر پول افغانی بوجود آورد که آن را نیز مورد مطالعه قرار خواهیم داد.

      در این اواخر بعد ازینکه ماده دوازدهم قانون اساسی کشور د افغانستان بانک را مستقل و بانک دولت مسجل نمود د افغانستان بانک توانست که قوانین چون قانون د افغانستان بانک، پول و بانکداری، قانون مبارزه علیه تطهیر پول، عواید ناشی از جرایم، مبارزه علیه تمویل تروریزم و غیره را  تسوید نماید که بعد از توشیح مقام ریاست جمهوری اسلامی افغانستان  به منصه اجراء گذاشته شد.

همانطوریکه سه دهه جنگ در کشور ما  سایر سکتور ها را متأثر ساخته است بانک مرکزی نیز از گزند این پدیدۀ  به دور نماند و دستخوش نا بسامانی های گوناگون گردید. بانک مرکزی افغانستان و نظام بانکداری افغانستان با روی کار شدن دولت جدید جمهوری اسلامی افغانستان خصوصاً بعد از توشیح قوانین جدید د افغانستان بانک  و قانون پول و بانکداری  وارد مرحله جدید شد.

د افغانستان بانک با تطبیق ریفورم پولی با چاپ و نشر پول جدید به خوبی توانست تا بحران تورم پولی را در کشور مهار کند که پایانی بود برای تغییر شکل پولی افغانستان. زیرا تا حال با روی کار آمدن هر رژیم جدید شکل و نوع پول افغانی دست خوش تغییر بوده است.

د افغانستان بانک برای اولین بار پلان استراتیژیک پنج ساله ای خویش را در سال 1388 هجری شمسی ترتیب و به دست اجراء گذاشت. این پلان که از (1388)شروع  و تا (1392) ادامه می یابد بر تعهدات راسخ  بانک در زمینه تحقق مأموریت اش مبنی بر ثبات قیمت ها و ایجاد نظام مالی مستحکم تاکید جدی صورت گرفته است

+ نوشته شده توسط hameed


تاريخ : ۱۳٩۱/٦/٢۱ | ۳:۳۱ ‎ب.ظ | نویسنده : هادی | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.